Τα πρωτοσέλιδα της κρίσεως

Καθώς οι εφημερίδες και τα κανάλια έχουν αρχίσει να συναγωνίζονται αλλήλους για το πόσο τεράστια είναι η κρίση των ακινήτων, σκέπτομαι να κάνω έναν κατάλογο των άρθρων που προβλέπουν τις “ημέρες αποκαλύψεως” που μας περιμένουν (τα τελευταία δέκα χρόνια). Προσφάτως μάλιστα άκουσα γνωστό -και πάντοτε απαισιόδοξο- αναλυτή του χώρου να διακηρύσσει από τηλεοράσεως ότι τα ακίνητα θα είναι “20% κάτω τον Σεπτέμβριο”. Ίσως βεβαίως ήταν σφάλμα απο αυτά που γίνονται σε λήψη σε πραγματικό χρόνο, και να εννοούσε το λογικότερο “πτώση 20% από το Σεπτέμβριο”, αλλά είναι ενδεικτικό της κλιμακουμένης υστερίας σχετικώς με την αγορά.

Αυτή την Κυριακή ήταν σειρά της Ελευθεροτυπίας να εφορμήσει σε πρωτοσέλιδο. Την μόλις περασμένη, ήταν το Έθνος. Αμφιβάλλω εάν θα δούμε τα ντεσιμπέλ να χαμηλώνουν συντόμως, άλλωστε πράγματι η αγορά έχει σταματήσει τα διψήφια άλματα που έκανε τα προηγούμενα χρόνια. Σε περιβάλλον διεθνούς κρίσεως αύτο είναι καλοδεχούμενο διότι οδηγεί σε εξομάλυνση προηγουμένων υπερβολών. Ενώ προκρίνεται το σενάριο της σταθεροποιήσεως για φέτος τουλάχιστον, με τα άλλα να συγκεντρώνουν μικρότερες πιθανότητες, θα δούμε από εδώ και πέρα πώς θα πάει. Ωστόσο, είναι εντυπωσιακό το ότι καθώς οι αγοραπωλησίες έχουν αρχίσει να αναθερμαίνονται μετά την καθίζηση του 2007, τα Μέσα Μαζικής Ενημερώσεως φαίνεται να βλεπουν όχι απλώς τα χειρότερα, αλλά πραγματικές ημέρες καταστροφής, να έρχονται. Αν και κανεις δεν μπορεί να ξέρει με απόλυτη ακρίβεια πώς θα κινηθούν οι αγορές, καλό είναι να είμαστε σκεπτικοί και ως προς την καταστροφολογία και προς το (εσφαλμένο) δόγμα “από τα ακίνητα δεν έχασε κανείς ποτέ”.

Αναμφιβόλως πάντως οι “καλές περιοχές” φαίνεται ότι όχι μονον κρατούν, αλλά συνεχίζουν και την άνοδο τους, κάτι όχι τελείως απροσδόκητο εξ όσων γνωρίζουμε από άλλες κρίσεις διεθνώς.

Ενοίκιο αντί αγοράς;

Ακούγεται όλο και συχνότερα ότι η αγορά ακινήτων βρίσκεται σε κρίση. Αυτό είναι, όπως έχουμε δεί, ακριβές για ορισμένες χώρες και στην Ελλάδα για υποκατηγορίες ακινήτων, όπως λ.χ. τα μεγάλου εμβαδού διαμερίσματα εκτος των “καλών περιοχών” ως προς τις αγοραπωλησίες. Πολλοί θεωρούν ότι αυτό θίγει ιδιαιτέρως τους συμβούλους ακινήτων. Ενώ δε θα διαφωνήσω ότι η κρίση έχει εντονότατες συνέπειες για πολλούς κλάδους, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι συνέπειες δεν είναι ίδιες. Έτσι επηρρεάζει πάρα πολύ αρνητικά όσους ασχολούνται π.χ. με την οικοδομή. Ως προς τις υπηρεσίες, μια κρίση χτυπάει εντόνως όσους ασχολουνται με τον τομέα με τη διάθεση της “αρπακτής”, αλλά δεν πρέπει να διαφεύγει ότι  έχει αντιστοίχως σχετικώς ευνοϊκότερες ή πάντως λιγότερο δραματικές συνέπειες για τους σοβαρούς επαγγελματίες.

Ο λόγος είναι απλός. Στη διάρκεια μιας κρίσης οι περιφερειακοί, μη επαγγελματίες, παικτες απλώς εκτοπίζονται. Και καθώς τα ακίνητα παραμένουν είδος πρώτης ανάγκης, οι αγοραπωλησίες αντικαθίστανται με ενοικιάσεις. Έτσι μπορεί να υπάρξει σοβαρή αναπλήρωση εισοδήματος για τους οργανωμένους συμβούλους, ενώ τα παραμεσιτικά κυκλώματα που δεν ασχολούνται παρά μονον με “αρπακτές” αγοραπωλησίων απλώς εκτοπίζονται. Αυτή η περίοδος λοιπόν έχει τετοια χαρακτηριστικά. Η εφημερίδα “Τα Νεα” δημοσίευσε ένα πολύ ενδιαφέρον πρωτοσέλιδο άρθρο σχετικά με την κατάσταση.  Αν και κάποια από τα σημεία που αναφέρει είναι συζητήσιμα, η εικόνα είναι σαφής: όταν υποφέρουν οι αγοραπωλησίες, ανεβάινουν οι ενοικιάσεις. Το πλήρες άρθρο εδώ.