Ποιά είναι ίσως η χειρότερη επένδυση σε ακίνητα;

Συζητάμε συνεχώς για τις τιμές των ακινήτων σαν να ήταν όλη η αγορά των ακινήτων μία ενιαία οντότητα. Κι όμως η αγορά των ακινήτων είναι… πολλές. Έτσι ενώ τα προηγούμενα χρόνια η αγορά κατοικίας έιχε πάρει την ανιούσα κάποιες περιφερειακές αγορές δεν ακολούθησαν. Κάθε άλλο, τα μικρά καταστήματα σε δευτερεύοντες δρόμους είχαν μεγαλύτερο ή μικρότερο πρόβλημα, καθώς ο συναγωνισμός με οργανωμένες αγορές και εμπορικά κέντρα τους αφαιρούσε πελατεία και επιχειρήσεις. Και αυτή ακριβώς η κατηγορία προβλέπεται να θιγεί περισσότερο από την παρούσα κρίση. Σε μια εξαιρετικώς ενδιαφέρουσα ανάλυση του Γιάννη Σιώτου διαβάζουμε:

“Θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον κουίζ με τίτλο: «Ποια είναι σήμερα η χειρότερη επένδυση στην αγορά ακινήτων». Δυστυχώς, οι αμείλικτοι αριθμοί αποκαλύπτουν ότι αυτή είναι η αγορά καταστημάτων σε κάποια συνοικιακή αγορά ή ακόμα και σε παράπλευρους δρόμους που βρίσκονται σε σημεία υψηλής προβολής.

(…)

Oλα αυτά τα στοιχεία οδηγούν σε ένα και μοναδικό συμπέρασμα. Η κρίση στην αγορά ακινήτων δεν θα χτυπήσει τόσο την αγορά κατοικίας όσο την αγορά καταστημάτων, αφού εκεί χτυπά ο παλμός της οικονομίας. Και το χτύπημα θα είναι σφοδρότερο στις λεγόμενες περιφερειακές αγορές, καθώς ήδη το εμπόριο βρίσκεται σε διαδικασία οικονομικής και χωροταξικής συγκέντρωσης. Δεδομένου ότι τα εμπορικά ακίνητα που βρίσκονται σε δρόμους υψηλής εμπορικής προβολής είναι όχι μόνο «σπάνια» αλλά και πανάκριβα, τότε κάθε επένδυση στον συγκεκριμένο τομέα πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή και περίσκεψη, αφού ο συντελεστής κινδύνου είναι ιδιαίτερα υψηλός.

Ολόκληρο το άρθρο θα το βρείτε εδώ (ανοίγει νέο παράθυρο). Νομίζω ότι μέρος της υπερβολικής προβολής της αγοράς κατοικίας είναι ότι αφορά την συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού ενώ το πρόβλημα των μικρομάγαζων είναι πιο εντοπισμένο στους ιδιοκτήτες τους. Έχουν προταθεί κατά καιρούς λύσεις για την κακοδαιμονία και την απαξίωση των περιφερειακών καταστημάτων, από μείωση της φορολογίας των εκεί εδρευουσών επιχειρήσεων έως διευκόλυνση της αλλαγής χρήσεως με αντικατάστασή της με θέσεις σταθμεύσεως. Ίσως η κρίση και ο αναπόφευκτος εξορθολογισμός τιμών που θα ακολουθήσει αποτελεί μια ευκαιρία για αν ξανασκεφτούμε το όλον ζήτημα.

Πέρα από το -25%

Σημαντικότατα στοιχεία δημοσιεύθηκαν σήμερα σχετικά με τις τιμές κατοικιών στις ΗΠΑ. Ενώ η ετήσια πτώση έφτασε το 18,2% για τον δείκτη S&P Case-Shiller των 20 μεγάλων πόλεων, η συνολική πτώση σε σχέση με την κορυφή του κύκλου βρίσκεται πλέον στο 25%, που είχε προβλεφθεί ως χείριστο σενάριο πέρυσι. Δεδομένου ότι δεν έχουμε στοιχεία για άμεση αναστροφή, μια επι τα χείρω αναθεώρηση, όπως έχουμε συζητήσει αλλού, είναι αναγκαία. 

Πόσο πιο κάτω θα πάει; Οι πλεόν απαισιόδοξοι μιλούν έως και για ακόμη 20% κάτω, κάτι που θα έκανε τα αποτελέσματα της παρούσης κρίσεως εντονότερα ακόμη και από την Μεγάλη Υφεση μετά το Κραχ του 1929, τουλάχιστον στον τομέα του ακινήτων. Από την άλλη υπάρχει αισθητή άνοδος στις αγοραπωλησίες στις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο με δραματική πτώση τιμών. Αυτό ως στοιχείο δημιουργεί κάποιες ελπίδες για μη επαλήθευση των πλέον καταστροφικών σεναρίων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, ο γειτονικός Καναδάς που έχει επίσης αρχίσει να πληττεται υφίσταται πολύ μικρότερες πιέσεις στις τιμές. Μπορεί όμως μαι κρίση στην μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου να παραμείνει τοπική; Θα μπορούσε ο υπόλοιπος κόσμος να αντέξει έως ότου σταθεροποιηθούν οι τιμές στις ΗΠΑ; Αυτό είναι επιθυμητό μεν, αλλά θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της υφέσεως που ήδη έχει ξεπεράσει πολλές μεταπολεμικές αντίστοιχες. Η Ευρωζώνη, έχει γενικά τη δική της δυναμική και η Ελλάδα δεν έχει καταγράψει τις υπερβολές άλλων οικονομιών, αλλά είναι δύσκολο να βγεί από την κρίση αλώβητη.

Αυτό που βλέπουμε όσοι είμαστε μέσα στην αγορά είναι ότι στην Ελλάδα, όπου έως τώρα η κρίση εκδηλωθηκε με πτώση αγοραπωλησιών, έχουμε περάσει αναποφεύκτως στο επόμενο στάδιο, τη σημαντική διαπραγμάτευση των τιμών.

Η κάθοδος των (Βορείων) Ευρωπαίων

Ένα ενδιαφέρον άρθρο της Ζ. Κουταλιανου στην χθεσινή “Καθημερινή” σχετικώς με την καθοδο των “baby-boomers” στην χώρα μας. Το θέμα και αυτή η αγορά, με έχει απασχολήσει παλαιότερα, αν και τώρα, λόγω διεθνούς κρίσεως, το κύμα αυτό δεν έχει απλώς ανακοπεί, έχει γίνει μάλλον… σταγδην, με μερικές μόνον περιοχές να κρατούν κάποιο ενδιαφέρον. Αποσπάσματα από το άρθρο:

“Εχουν χρήμα και το ξοδεύουν για «να ζήσουν την ελεύθερη ζωή» με τον τρόπο που εκείνοι την εννοούν. Αφήνοντας την κρύα και μουντή Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη για να εγκατασταθούν στα «θερμά κλίματα» της Μεσογείου. (…)

Οι baby-boomers έχουν κάνει τελευταία και σποραδικά την εμφάνισή τους και στη Χαλκιδική, αν και εκεί οι ενδιαφερόμενοι για αγορά εξοχικών κατοικιών προέρχονται κυρίως από τις βαλκανικές χώρες. Σύμφωνα, πάντως, με τον πρόεδρο των μεσιτών της περιοχής, κ. Αστ. Ζαχαρία, «δεν πρόκειται ακόμη για σαφή τάση, αν και στο μέλλον προβλέπεται το ανέκαθεν εκδηλωμένο ενδιαφέρον για τη Χαλκιδική να μεγαλώσει αφού ήδη το ενδιαφέρον των baby-boomers για την Ισπανία εξασθενεί εξαιτίας της ραγδαίας και άναρχης τουριστικής ανάπτυξης και μετατοπίζεται προς τη χώρα μας». Αυτή η επισήμανση αποτελεί παράλληλα και ένα σήμα κινδύνου για τον τρόπο που αναπτύσσεται η ανάλογη αγορά στην Ελλάδα,”

 

Το τελευταίο είναι αυτό που φωνάζω κι εγώ με όλη τη δύναμη των πνευμόνων μου και σε αρθρογραφία (ανοίγει νέο παράθυρο): να μην κάνουμε και την Ελλάδα μια απέραντη Costa Brava. Στο χέρι μας είναι. Το πλήρες κείμενο του άρθρου της Καθημερινής  εδώ (ανοίγει νέο παράθυρο).

Ακίνητα: που βρισκόμαστε σε αριθμούς

Καλη χρονιά σε όλους!

Ανοδος ή πτώση τιμών των ακινήτων; Ένα άρθρο μου σχετικά με την πορεία των τιμών των ακινήτων και τα ενδεχόμενα ανόδου και πτώσεως στο προσεχές διαστημα, καθώς και μια σύγκριση με άλλες, ξένες, αγορές που δημοσιεύτηκε στο Capital.gr εδώ  (ανοίγει νέο παράθυρο).

Θερμές ευχές για ένα καλύτερο 2009!