Έχω αναφερθεί στο παρελθόν στα φαινόμενα κινδυνολογίας, αλλά και υπερβολών, σχετικώς προς τις τιμές των ακινήτων. Στην πραγματικότητα όλες και καμία από τις απόψεις που διατυπώνονται μπορεί να συζητηθούν και να θεωρηθούν “σωστές”, αφού δεν έχουμε εύκολα προσβάσιμα αξιόπιστα στοιχεία. Oι δημοσιογράφοι, ειδικότερα οι μη ασχολούμενοι συστηματικώς με τον τομέα των ακινήτων ρέπουν, προς άγραν εντυπώσεων, επικινδύνως προς την καταστροφολογία, ενώ αντιστοίχως ο δικός μας τομέας ρέπει προς την υπερβολική αισιοδοξία. Η Ελλάδα ωστόσο δεν είναι ΗΠΑ, τουλάχιστον όχι ακόμη.
Στις ΗΠΑ έχουμε πράγματι πτώση του δεικτη Case-Shiller των 10 μητροπολιτικών περιοχών λ.χ. από το 226,29 του Ιουνίου 2006 που κορύφωσε στο 166,05, που αντιστοιχεί σε πτώση μεγαλύτερη του 25% (ΣΣ 26,62%), ενώ ο δείκτης των 20 μητροπολιτικών περιοχών εμφανίζεται καλύτερος από 206,52 του Ιουλίου του 2006 στο 154,59 (25,15%) τουλάχιστον τον Νοέμβριο του 2008 που έχουμε τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία. Και, για όποιον δεν το γνωρίζει, αυτό συμβαδίζει με τη μεγαλύτερη ύφεση μεταπολεμικώς. Είναι κατά τη γνώμη μου σημαντικό να είμαστε όσο το δυνατόν πιο ακριβείς ως προς αυτό που βλέπουμε να συμβαίνει και να μην αναφερόμαστε σε ανύπαρκτα στοιχεία ή εντυπώσεις σαν να ήσαν πραγματικά.
Για την Ελλάδα, είδα στην Καθημερινή εχθές ότι το 2007 έκλεισε με άνοδο (περίπου 3,6%, πηγή ΕΚΤ), όπως εκτιμούσα και αντιθέτως προς τα δημοσιεύματα ενώ νομίζω ότι τα στοιχεία του 2008 θα δείξουν, αφ’ενός κορύφωση μέσα στο έτος, αφ’ετέρου σημαντικές τοπικές διαφοροποιήσεις, με πτώσεις σε κάποιες περιοχές και ανόδο σε λιγότερες, αλλά γενικώς κάθε άλλο παρά μια εικόνα καθολικής καταρρεύσεως. Αυτό δε σημαίνει καθόλου ότι οι τιμές δε θα πέσουν από εδώ και πέρα. Η παγκόσμια οικονομική θύελλα είναι τέτοια και η δημοσιονομική κατάσταση της χώρας τόσο προβληματική, που κάθε πρόβλεψη μη-πτώσεως είναι πολύ παρακινδυνευμένη και θα πρέπει να τεκμηριώνεται αναλογως την περίπτωση.
Το πλεόν σημαντικό ωστόσο είναι ότι μέσα από αυτή την κρίση, αρχίζουμε να αποκτούμε την αίσθηση της ανάγκης μεγαλυτερου επαγγελματισμού στον τομέα μας. Να λέμε δηλαδή τα σύκα-σύκα και τη σκάφη-σκάφη. Έτσι είδα με ενδιαφέρον ένα άρθρο με αντίστοιχο προβληματισμό (ανοίγει νέο παράθυρο) του Γιάννη Σιώτου στην Καθημερινή σήμερα:
(…) Η ελληνική αγορά κατοικίας θα είχε συμπτώματα ανάλογα, αντίστοιχα και ενδεχομένως βιαιότερα από εκείνα της αγοράς των Ηνωμένων Πολιτειών όπου οι τιμές τη χρονιά που πέρασε υποχώρησαν κατά περίπου 18%.
Ε, λοιπόν, όλα αυτά είναι λόγια του «αέρα», τα οποία εκτός από τον εντυπωσιασμό δεν ωφελούν κανέναν άλλο παρά εκείνους που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν όσους έχουν ανάγκη για να αποκτήσουν ακίνητα μισοτιμής. (…)”
Συνυπογράφω. Ας μη λησμονούμε ότι οι κρίσεις στον τομέα των ακινήτων συνήθως διαρκούν περισσότερο από ένα χρόνο. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή τόσο με την καταστροφολογία, όσο και με την υπόθεση ότι η κρίση έχει ήδη περάσει. Για το τελευταίο μάλιστα, νομίζω ότι η κρίση έχει ακόμη δρόμο και οι άγνωστοι της εξισώσεως παταμένουν πολλοί.