Ακίνητα στην Ελλάδα και τον κόσμο

Καταχωρίσεις από Φεβρουαρίου 2009

Θολό τοπίο

Φεβρουαρίου 18, 2009 · Γράψτε ένα σχόλιο

Από υπεύθυνα χείλη ακούγεται αυτό που είναι πλεόν προφανές σε όλους: τα δύσκολα της αγοράς ακινήτων είναι μπροστά μας. Η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει πτώση τιμών, δυσκολία απορροφήσεως, στα πλαίσια των ευρύτερων δυσκολιών που θα αντιμετωπίσουν τα νοικοκυριά, αλλά και υπό το φώς του υπερβολικού αριθμού αδιάθετων ακινήτων.

 

“Αρκετά δύσκολη, με σοβαρά προβλήματα όσον αφορά στην απορρόφηση του διαθέσιμου αποθέματος και την υλοποίηση νέων αναπτύξεων, θα είναι η φετινή χρονιά για την αγορά ακινήτων σύμφωνα με την εκτίμηση της Τράπεζας της Ελλάδος όπως αυτή αποτυπώνεται στην έκθεσή της για τη νομισματική πολιτική. 
Στην έκθεση, η οποία ουσιαστικά επιβεβαιώνει όσα συζητούνται εδώ και καιρό μεταξύ παραγόντων του χώρου της κτηματαγοράς, γίνεται λόγος για μείωση των τιμών των ακινήτων και διατυπώνονται σοβαρές επιφυλάξεις για την ταχεία απορρόφηση των προς πώληση κατοικιών, καθώς επίσης και για την πρόθεση των επιχειρήσεων real estate να προχωρήσουν σε νέες επενδύσεις τόσο στο οικιστικό κομμάτι όσο και στο κομμάτι των εμπορικών αναπτύξεων. 

Πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται πως «η επιβράδυνση του ρυθμού πιστωτικής επέκτασης προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις θα επηρεάσει δυσμενώς τις επενδύσεις σε κατοικία που θα εξακολουθήσουν να μειώνονται και τις επιχειρηματικές επενδύσεις που θα μείνουν σχεδόν στάσιμες». (σινέχεια του άρθρου εδώ)”

Η αγορά έχει αρχίσει ήδη να εμφανίζει διψήφιες εκπτώσεις από κατασκευαστές που επείγονται για ρευστό. Και πολύ φοβάμαι ότι είμαστε απλώς στην αρχή.

Κατηγορίες: Uncategorized

Περί τιμών…

Φεβρουαρίου 14, 2009 · 1 σχόλιο

Έχω αναφερθεί στο παρελθόν στα φαινόμενα κινδυνολογίας, αλλά και υπερβολών,  σχετικώς προς τις τιμές των ακινήτων. Στην πραγματικότητα όλες και καμία από τις απόψεις που διατυπώνονται μπορεί να συζητηθούν και να θεωρηθούν “σωστές”, αφού δεν έχουμε εύκολα προσβάσιμα αξιόπιστα στοιχεία. Oι δημοσιογράφοι, ειδικότερα οι μη ασχολούμενοι συστηματικώς με τον τομέα των ακινήτων ρέπουν, προς άγραν εντυπώσεων, επικινδύνως προς την καταστροφολογία,  ενώ αντιστοίχως ο δικός μας τομέας ρέπει προς την υπερβολική αισιοδοξία. Η Ελλάδα ωστόσο δεν είναι ΗΠΑ, τουλάχιστον όχι ακόμη.

Στις ΗΠΑ έχουμε πράγματι πτώση του δεικτη Case-Shiller των 10 μητροπολιτικών περιοχών λ.χ. από το 226,29 του Ιουνίου 2006 που κορύφωσε στο 166,05, που αντιστοιχεί σε πτώση μεγαλύτερη του 25% (ΣΣ 26,62%), ενώ ο δείκτης των 20 μητροπολιτικών περιοχών εμφανίζεται καλύτερος από 206,52 του Ιουλίου του 2006 στο 154,59 (25,15%) τουλάχιστον τον Νοέμβριο του 2008 που έχουμε τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία. Και, για όποιον δεν το γνωρίζει, αυτό συμβαδίζει με τη μεγαλύτερη ύφεση μεταπολεμικώς. Είναι κατά τη γνώμη μου σημαντικό να είμαστε όσο το δυνατόν πιο ακριβείς ως προς αυτό που βλέπουμε να συμβαίνει και να μην αναφερόμαστε σε ανύπαρκτα στοιχεία ή εντυπώσεις σαν να ήσαν πραγματικά.

 

Για την Ελλάδα, είδα στην Καθημερινή εχθές ότι το 2007 έκλεισε με άνοδο (περίπου 3,6%, πηγή ΕΚΤ), όπως εκτιμούσα και αντιθέτως προς τα δημοσιεύματα ενώ νομίζω ότι τα στοιχεία του 2008 θα δείξουν, αφ’ενός κορύφωση μέσα στο έτος, αφ’ετέρου σημαντικές τοπικές διαφοροποιήσεις, με πτώσεις σε κάποιες περιοχές και ανόδο σε λιγότερες, αλλά γενικώς κάθε άλλο παρά μια εικόνα καθολικής καταρρεύσεως. Αυτό δε σημαίνει καθόλου ότι οι τιμές δε θα πέσουν από εδώ και πέρα. Η παγκόσμια οικονομική θύελλα είναι τέτοια και η δημοσιονομική κατάσταση της χώρας τόσο προβληματική, που κάθε πρόβλεψη μη-πτώσεως είναι πολύ παρακινδυνευμένη και θα πρέπει να τεκμηριώνεται αναλογως την περίπτωση. 

 

Το πλεόν σημαντικό ωστόσο είναι ότι  μέσα από αυτή την κρίση, αρχίζουμε να αποκτούμε την αίσθηση της ανάγκης μεγαλυτερου επαγγελματισμού στον τομέα μας. Να λέμε δηλαδή τα σύκα-σύκα και τη σκάφη-σκάφη. Έτσι είδα με ενδιαφέρον ένα άρθρο με αντίστοιχο προβληματισμό (ανοίγει νέο παράθυρο) του Γιάννη Σιώτου στην Καθημερινή σήμερα:

(…) Η ελληνική αγορά κατοικίας θα είχε συμπτώματα ανάλογα, αντίστοιχα και ενδεχομένως βιαιότερα από εκείνα της αγοράς των Ηνωμένων Πολιτειών όπου οι τιμές τη χρονιά που πέρασε υποχώρησαν κατά περίπου 18%.

Ε, λοιπόν, όλα αυτά είναι λόγια του «αέρα», τα οποία εκτός από τον εντυπωσιασμό δεν ωφελούν κανέναν άλλο παρά εκείνους που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν όσους έχουν ανάγκη για να αποκτήσουν ακίνητα μισοτιμής. (…)”

 

Συνυπογράφω. Ας μη λησμονούμε ότι οι κρίσεις στον τομέα των ακινήτων συνήθως διαρκούν περισσότερο από ένα χρόνο. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή τόσο με την καταστροφολογία, όσο και με την υπόθεση ότι η κρίση έχει ήδη περάσει. Για το τελευταίο μάλιστα,  νομίζω ότι η κρίση έχει ακόμη δρόμο και οι άγνωστοι της εξισώσεως παταμένουν πολλοί.

Κατηγορίες: Ακίνητα · Αρθρογραφία · επενδύσεις · οικονομία · περιουσία · σπίτια
Ετικέτα: , , , , , ,

Πτώση, πτώση, πτώση!

Φεβρουαρίου 3, 2009 · Γράψτε ένα σχόλιο

Έχουν ξεπεράσει τα 3,5 τρισεκατομύρια δολλάρια οι (λογιστικές) απώλειες από την πτώση των τιμών των ακινήτων στις ΗΠΑ, διαβάζουμε στην τρίμηνη έκθεση του Zillow.com, με 1,4 τρις μονον το τελευταίο τρίμηνο του 2008. Αλλά το χειρότερο είναι όιτ η πτώση έχει (ακόμη) επιταχυνόμενο ρυθμό, καταγράφοντας διαρκώς νέα ετήσια ρεκόρ. Που θα σταματήσει αυτή η ιστορία; 

 

Παρά το ότι η πτώση ανοίγει την όρεξη για σεναρια ακόμη μεγαλύτερης πτώσεως, αυτή η ιστορία δεν μπορεί να συνεχιστει ες αεί. Κάποια στιγμή, ίσως και σύντομότερα απ’ ότι προβλέπουν οι καταστροφολόγοι, οι ρυθμοί πτώσεως τουλάχιστον θα μειωθούν. Δεν γνωρίζουμε εάν αυτό θα σηματοδοτήσει πυθμένα, πάντως θα είναι σίγουρα ανακούφιση για τους πωλητές.

Στην Ελλάδα, όπου δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία, είχαμε τις πρώτες δημοσιεύσεις πτώσεως τιμών, αν και δεν είναι σαφές εάν υπάρχει συγκεκριμένη μεθοδολογία αναλύσεως. Η πρόβλεψη για πτώση κοντά στο 20-25%, στα νεοδμητα, υιοθετείται και πάλι ευρέως. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 25% της “στο περίπου” προβλέψεως εν Ελλάδι, δεν αντιστοιχεί απαραιτήτως στο -25% που έχει ήδη και πραγματικά υποστεί η αγορά στις ΗΠΑ, όπου υπάρχουν αναλυτικά και αξιόπιστα στοιχεία. Αν και ένα τέτοιο μέγεθος δε σηματοδοτεί το τέλος του κόσμου, η διεθνής εμπειρία μας δείχνει ότι θα έχει σημαντικότατες επιπτώσεις στην ευρύτερη οικονομία, ανατροφοδοτώντας τα προβλήματα.

Κατηγορίες: Ακίνητα · Αρθρογραφία · επενδύσεις · οικονομία · περιουσία · σπίτια
Ετικέτα: , , , , , ,