Ευπρόσδεκτα μέτρα με αμφίβολη επίδραση

Μάλλον απηγοήτευσαν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν από το Υπουργείο Οικονομικών, ειδικά εν σχέσει με τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί. Εκτός από την εγγύηση μέρους των δανείων, που ενδεχομένως θα βοηθήσει αρκετά στην εκταμίευση ποσών εκ μέρους των τραπεζών, η άμεση αποτελεσματικότητα των υπολοίπων είναι  αμφίβολη.  Η χρηματοδότηση είναι βεβαιως κρίσιμος παράγων που τον τελευταίο καιρό έχει δημιουργήσει μεγάλα προβλήματα, αλλά μενει να δούμε πώς αυτό το μέτρο θα μεταφρασθεί στην πράξη από τις τράπεζες και εάν θα δημιουργήσει αναστροφή του κρισιμότερου παράγοντος: της ψυχολογίας του κοινού ως προς το μέλλον των τιμών. Και όχι μονον το εάν, αλλά και το πότε. Τέτοια μέτρα θέλουν αρκετό καιρό για να περάσουν στην πραγματική οικονομία. Αξίζει επίσης να επισημανθεί, ότι παρά τα φαινόμενα, τα μέτρα ενδέχεται να επιβαρύνουν σημαντικότατα όσους ενταχθούν σε αυτά σε πραγματικούς όρους, αφού θα είναι αναγκασμένοι να πληρώσουν φόρο επί του ποσού της εμπορικής και όχι της αντικειμενικής αξίας, ενδεχομένως μέσω περαιτέρω δανεισμού.

 

 Μεσομακροπρόθεσμα δημιουργούνται και άλλα ζητήματα. Στην πραγματικότητα παρόμοια μέτρα στις ΗΠΑ που επέτρεψαν δανειοδότηση 100% (και παραπάνω) σε υψηλές τιμές, δημιούργησαν προβληματα όταν η αγορά άρχισε να πέφτει με περίπου πτώχευση των οργανισμών που τα εγγυήθηκαν (Freedie Mac, Fannie Mae). Οι εισηγητές των μέτρων, δε φαινεται να λαμβάνουν υπ’όψιν το ενδεχόμενο σενάριο σημαντικών υποαξιών που δημιουργούν προβλήματα στους εγγυητές, αλλά και τους δανειολήπτες. Υπάρχει βεβαίως το ζήτημα  πόσο θα στοιχίσει εγγυοδοσία  στο ήδη αρκετά ταλαίπωρημένο Δημόσιο και ως τι είδους κονδύλι θα εγγραφεί, αλλά αυτό είναι άλλης τάξεως ζήτημα.

Δύο πράγματα με ανησυχούν. Το πρώτο είναι ότι οι υπεύθυνοι μάλλον  έχουν αντιληφθεί λάθος το είδος της πιστωτικής κρίσεως στο εξωτερικό εν σχέσει προς τα ακίνητα, αλλά και το momentum της πτωτικής τάσεως, εδώ και τώρα. Το δεύτερο είναι ότι οι υπεύθυνοι ίσως δεν έχουν αντιληφθεί πώς λειτουργεί η αγορά των ακινήτων στην πράξη, πώς δηλαδή ενθαρρύνεται ή αποθαρρύνεται η αγορά με διατηρησιμο τρόπο, αλλά και ότι είναι μια αγορά με κυκλικοτητα.

 

Ειλικρινώς δε γνωρίζω ποιο από τα δύο καθιστά τους κινδύνους για την  αγορά μεγαλυτέρους. Από την άλλη, θα πρέπει να τονίσω ότι τα μέτρα αυτά, έστω και ελλιπή είναι καλοδεχούμενα, θα έχουν θετική επίδραση το μεγεθος της οποίας μένει να δούμε.  Ελπίζω να συνοδευθούν και από τολμηρότερα βήματα.