Εκεί όπου υπάρχουν στοιχεία

Είναι σαφές: στοιχεία και δη αξιόπιστα εν Ελλάδι είναι δύσκολο να βρεθούν. Από ανέκδοτα στοιχεία και δικές μου δειγματοληψίες στην αγορά, βρισκόμαστε στη φάση της ραγδαίας αποκλιμακώσεως τιμών, όπου οι λιγοστές συμφωνίες που κλείνονται ενσωματώνουν τους ενδεχομένους κινδύνους. Επειδή αφενός στην Ελλάδα δεν υπάρχουν τα εργαλεία και αφετέρου εάν κανείς διατυπώσει γνώμη για πτώση κινδυνεύει με δικαστικές περιπέτειες, χρησιμοποιώ συχνά το παραδειγμα των ΗΠΑ. Οι ομοιότητες με την Ελλάδα, όπως και οι σημαντικές διαφορές έχουν το ενδιαφέρον τους, με εντυπωσιακότερη την αναλογία των διαγραμμάτων.

Παρακάτω θα δείτε το τελευταίο διάγραμμα των Case-Shiller που είναι, όπως οι παλαιότεροι γνωρίζουν, ο δείκτης που παρακολουθώ στενότερα.

 Βλέπουμε λοιπόν ότι συνεχίστηκε μια ήπια πτώση, μια κίνηση εντός του  εύρους τιμών που είχαν φτάσει οι δείκτες στον τοπικό πυθμένα του 2009. Τι ενδεχομένως σημαίνει αυτό για την Ελλάδα; Προφανώς, η υπόθεση που εμφανίζεται ήδη στο άρθρο μου στο Capital.gr το 2008, ότι δηλαδή έτος αναφοράς της κρίσεως είναι το 2002 (τιμή βάσης=100), δεν έχει ακόμη λόγο να αναιρεθεί -παρά μόνον ενδεχομένως επί τα χείρω.Στις ΗΠΑ, πράγματι οι τιμές των κατοικιών έχουν επιστρέψει σε αυτά τα επίπεδα και αν και στον παρόντα χρόνο υπάρχουν δειγματοληπτικά στοιχεία για αγοραπωλησίες σε αυτά τα επίπεδα τιμών και στην Ελλάδα, αυτό ενδεχομένως θα κάνει καιρό να περάσει στους δείκτες της Τραπέζης της Ελλάδος.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει όμως το διάγραμμα του Case Shiller σε συνάρτηση με τις υφέσεις στην Αμερική (σκιασμένες περιοχές) που φαίνεται αμέσως παρακάτω.

Βλέπουμε σαφώς ότι η μεγάλη διόρθωση τιμών συνέπεσε χρονικώς με την ύφεση και από τότε οι διακυμάνσεις ήταν πολύ μικρότερες. Αν λοιπόν με ρωτάτε πότε θα σταματήσει η πτώση των τιμών στην χώρα μας, πείτε μου πότε θα τελειώσει η ύφεση και θα μειωθεί η ανεργία. Τόσο απλό και ταυτοχρόνως τόσο δύσκολο.

Για να μην τελειώσω ωστόσο με αρνητικό τόνο, ας επαναλάβω το προφανές: μέσα στην καταστροφή που ζεί η οικονομία μας, τα ακίνητα είναι η μόνη κλάση παγίων που, ακόμη τουλάχιστον, ενσωματώνει κάποια αξία και βρίσκει μετρητά για να αγοραστεί, έστω και σε τιμές που, όπως στις ΗΠΑ, είχαμε  χρόνια να δούμε. Για την ακρίβεια, η κατάρρευση του αριθμού των αγοραπωλησιών, η ανυπαρξία δηλαδή αγοράς εκτός μεγάλων ευκαιριών τιμών, δεν αφήνει ανοικτό άλλο δρόμο.