Νέα δραματική πτώση αγοραπωλησιών

Πολλοί συνάδελφοι με χαρακτήρισαν στο παρελθόν απαισιόδοξο, ενίοτε και κινδυνολόγο. Για να είμαι ειλικρινής, κοιτώντας τα περασμένα κείμενά μου, με βρίσκω μάλλον ρεαλιστή, ενίοτε και αισιόδοξο – αλλά είμαι εκ φύσεως αισιόδοξος. Απλώς η κατάσταση είναι δύσκολο να γίνει πιστευτή από όσους είχαν συνηθίσει τις “καλές εποχές”. Διάβαζα εχθές την έκθεση του Διοικητού της Τραπέζης της Ελλάδος. Τα νούμερα λίγο πολύ όπως θα τα περίμενε ο αναγνώστης του παρόντος ιστολογίου, αλλά ένας αριθμός μου κίνησε ιδιαιτέρως το ενδιαφέρον. Δείτε κάτω δεξιά τον παρακάτω πίνακα:

Πίνακας από την έκθεση του Διοικητού της ΤτΕ

Οι αριθμοί στην πρώτη στήλη αφορούν στο 2005 και κατόπιν βλέπουμε μια σταθερά αρνητική εξέλιξη των αγοραπωλησιών, κάτι που λίγο πολύ το έχουμε βιώσει όλοι. Το 2011 ήταν σαφώς δραματικό, αλλά το πραγματικώς εντυπωσιακό ήταν το πρώτο τρίμηνο του 2012. Πτώση μεταγραφέντων συμβολαίων στο Υποθηκοφυλακείο Αθηνών κατά 39,3% έναντι του ήδη καταστροφικού 2011!

Δεν κινδυνολογώ παιδιά. Η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου. Και δε μιλώ για τις τιμές, γιατί το μέγεθος που επηρεάζει το επάγγελμά μας είναι ο αριθμός των αγοραπωλησιών, όχι οι τιμές. Έχουμε  με τους συνεργάτες μου ένα μεγάλο πλεονέκτημα έναντι άλλων συναδέλφων: ζούμε στο Κέντρο βαθιά κρίση από τον Δεκέμβριο του 2008. Έτσι μπορώ νομίζω να θεωρηθώ αρκετά “μπαρουτοκαπνισμένος” για να σας πω ότι μπορούμε να επιβιώσουμε επαγγελματικώς μόνον με καλή εκπαίδευση και στενή, δεοντολογική συνεργασία.  Δεν υπάρχουν πολλές εναλλακτικές. Και πιστέψτε με, είναι δυνατόν.

Τηλεοπτικά και φιλοσοφικά

Τις τελευταίες δέκα ημέρες υπήρξε μια έντονη δραστηριότητα στα τηλεοπτικά μέσα. Χάρη σε μια σειρά από γεγονότα βρέθηκα(με) σε τρία κανάλια Alpha, Antenna  και Mega με θέματα που αφορούσαν την εγκατάλειψη του ιστορικού Κέντρου, τις ιδιοκτησίες Τσοχατζόπουλου και τη δραστηριότητα των πολεοδομιών.  Οι τηλεοπτικές εμφανίσεις δεν είναι κάτι πρωτοφανές για τα γραφεία Ακίνητα Πόλις και τους συνεργάτες μας, αλλά η πυκνότητα ήταν μια ωραία σύμπτωση αν και με όχι απαραιτήτως ευχάριστα θέματα.

Από το αφιέρωμα του MEGA στην υποβάθμιση του Κέντρου κοντά στην Ομόνοια

Το θέμα του Antenna  προκαλεί περισσότερο προβληματισμό καθώς αντανακλά το γενικότερο γίγνεσθαι: να τελειώνουμε με τις παλιές κακές συνήθειες και τη διαφθορά στο δημόσιο που μας έφερε στη χρεοκοπία.

Τώρα βεβαίως θα μου πείτε είναι εύκολο όταν γνωρίζεις ότι κάτι δεν πάει καλά να το αναφέρεις; Να γίνεις δηλαδή αυτό που λένε οι αγγλόφωνοι whistleblower; Μετά βεβαιότητος σας λέω ότι όχι, κάθε φορά που κάποιος πάει να πει μια αλήθεια τα συμφέροντα που θίγει αντιδρούν, ιδίως δε εν Ελλάδι, ενίοτε υπέρ το δέον.

Ίσως είναι λοιπόν καλύτερο να προσπαθούμε να κάνουμε τη δουλειά μας όσο καλύτερα γίνεται και να διοχετεύουμε την ενέργειά μας στη δημιουργία νέων πραγμάτων και καταστάσεων παρά σε μάχες με την οργή όσων τα συμφέροντα θίγονται. Η νέα νομοθεσία για τους μεσίτες είναι ένα τέτοιο παράδειγμα δημιουργίας νέας τοπολογίας μέσα σ’ ένα καταιγισμό αντικρουομένων συμφερόντων και αντιδράσεων. Είναι βεβαίως κάτι που είναι μόλις η αρχή του δρόμου για τον εξορθολογισμό της αγοράς μας και με ιδιαίτερη χαρά είδα ένα άρθρο του πρωτοστάτου του ΣΕΚ Σ. Σαββαΐδη σχετικά με τα δέοντα γενέσθαι από εδώ και πέρα στο οποίο θα επανέλθω λεπτομερέστερα. Μια άλλη ιδιαιτέρως δημιουργική ευκαιρία ήταν η πρόσκλησή μου στο Υπουργείο Εξωτερικών όπου συζητήσαμε τις δυνατότητες ενεργοποιήσεως των διπλωματικών αντιπροσωπειών για την προσέλκυση επενδύσεων. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο αγγλόφωνο ιστολόγιο μου πατώντας εδώ.

Η Ελλάδα αλλάζει. Κι όπως λέμε και στο μότο μας: οι Έλληνες μπορούμε!

 

Το σχήμα των μελλουμένων στα ακίνητα;

Έχω γράψει επανειλημμένως ότι εν Ελλάδι η αγορά των ακινήτων βαδίζει εν πολλοίς στα τυφλά. Αρχεία δεν υπάρχουν, τα στελέχη σπανίζουν, αντιστοίχως και οι έρευνες. Απίθανοι κυριολεκτικώς τύποι αυτοανακηρύσσονται μεσίτες και δυστυχώς ο νέος νόμος, παρά το ότι είναι μια πραγματική τομή σε πολλά επίπεδα, δεν θα αποτρέψει την απόκτηση της επαγγελματικής ιδιότητος από ακόμη περισσοτέρους απιθάνους τύπους.

Τις καλές εποχές αυτό είχε ως συνέπεια, μεταξύ άλλων, τον μύθο του “από τα ακίνητα δεν έχασε κανείς ποτέ”. Είναι όμως έτσι; Όσοι με διαβάζετε γνωρίζετε ότι έχω διαφορετική άποψη εδώ και χρόνια, πριν από την παρούσα καταστροφική περίοδο. Καθώς έχω ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις διεθνείς αγορές, ενα από τα αγαπημένα μου διαγράμματα είναι ο αποπληθωρισμένος δείκτης Case-Shiller για τα τελευταία 120+ χρόνια. Σε ένα τέτοιο βάθος και σε μια αγορά που έχει καλά αρχεία, τα πράγματα δείχνουν καθαρότερα. Το διάγραμμα το δημιούργησε ο Steve Barry για το  Big Picture του αγαπητού Barry Ritholtz και είναι το παρακάτω.

Αποπληθωρισμένο διάγραμμα τιμών του δείκτου Case-Shiller από το 1890 κε. Η κόκκινη διακεκομμένη γραμμή απεικονίζει την προβλεπόμενη πορεία του δείκτου.

Το διάγραμμα περιέχει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία για τιμές κατοικιών, το πλέον ενδιαφέρον για μένα ωστόσο είναι ότι οι τιμές των ακινήτων έχουν κι αυτές κύκλους. Στην πραγματικότητα μπορούν να γραφούν πολλά άρθρα μόνο και μόνο πάνω σε αυτό το διάγραμμα, αλλά σε αυτή τη φάση θα σταματήσω με απλή προβολή του. Ωστόσο ας επαναλάβω για μια ακόμη φορά ότι εάν δεν γυρίσουν οι τιμές για την μείωση του ΑΕΠ, την ανεργία και τη ρευστότητα, για να μη μιλήσω για το απόθεμα κατοικιών, οι καλύτερες ημέρες για τις τιμές δεν είναι, ακόμη τουλάχιστον, στον ορίζοντα.

Ώδινεν όρος και έτεκεν μυν;

Αναρτήθηκε το κείμενο του μόλις φηφισθέντος νόμου που αφορά στη μεσιτεία. Σε γενικές γραμμές είναι αυτά που έχουμε συζητήσει με σημαντικές τομές όπως η αποκλειστικότητα και η ποινικοποίηση της παραμεσιτείας, η υποχρεωτική συμπερίληψη στα συμβόλαια. Ταυτοχρόνως βλέπω ότι κατά την απουσία μου στο εξωτερικό, ηττηθήκαμε κατά κράτους όσοι επιθυμούσαμε να υπάρχει ένα μίνιμουμ εκπαιδεύσεως για τους μεσίτες. Όσοι δηλαδή επιθυμούσαμε να γίνει το επάγγελμα, επάγγελμα με κατ΄ελάχιστον όρους  εισδοχής. Υπερίσχυσε εν ολίγοις η άποψη των πολυεθνικών εταιρειών.

Ο θεσμός του δοκίμου μεσίτου παραμένει, αλλά, τουλάχιστον στο κείμενο που ανήρτησε η Βουλή, είναι απολύτως ακατανόητο το τι θέλει να πει ο ποιητής αφού πλέον αρκεί το απολυτήριο Λυκείου για έκδοση αδείας. Γενικώς το πρώτο κομμάτι του νόμου παρουσιάζει μια δυσκολία αντιλήψεως του τι θέλει να πει. Το κείμενο μπορείτε να το βρείτε πατώντας εδώ (άρθρα 197-204).

Πέραν πάσης αμφιβολίας, σε ένα συνολικώς θετικό για το επάγγελμα νόμο, μπορούμε να πούμε ότι εάν αυτό είναι το τελικό κείμενο που θα δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, στο ζήτημα της εκπαιδεύσεως τουλάχιστον, ώδινεν όρος και έτεκεν μυν. 

Εκλογές στον ΣΕΚ

Σήμερα είχαμε την εκλογοαπολογιστική συνέλευση του ΣΕΚ η οποία τελείωσε αισίως για εμένα με ανάληψη καθηκόντων μέλους του ΔΣ για πρώτη φορά ως εκπρόσωπος τύπου και δημοσίων σχέσεων. Έχω ξαναγράψει ότι λόγω της σύντομης θητεία μου στο Σύνδεσμο ακόμη μαθαίνω το πώς λειτουργεί. Θα πρέπει να ομολογήσω ότι έχοντας στα χέρια μου τον απολογισμό της χρήσεως του προηγουμένου ΔΣ και μετά τις εκλογές, αντιλαμβάνομαι πλέον από ποια πραγματικά γεγονότα προέρχονται οι κατηγορίες κατά του Συνδέσμου στις οποίες έχω αναφερθεί παλαιότερα. Οι κατηγορίες αυτές είναι δύο ειδών. Πρώτον ότι ο ΣΕΚ λειτουργεί ως κλειστό κλαμπ στο οποίο είναι δύσκολο να μπουν νέα πρόσωπα αφού στις θέσεις ανακυκλώνονται οι ίδιοι. Και δεύτερον ότι γίνονται σημαντικές δαπάνες για ταξίδια και προσωπικές δημόσιες σχέσεις χωρίς αντίστοιχο αντίκρυσμα στα μέλη.

Καθώς η ημέρα τελειώνει και έχω μπροστά μου τα στοιχεία, μου δίνεται η δυνατότητα να σκεφτώ λίγο τα παραπάνω. Σύμφωνα με τα όσα μάθαμε σήμερα, η προηγούμενη χρήση άφησε μια μαύρη τρύπα (αποτέλεσμα χρήσεως) της τάξεως των -16.766,08 Ευ επί συνόλου εξόδων κ0ντά στις 40.000. Εξ όσων γνωρίζω από τους μήνες που ασχολούμαι, ο αναλυτικός κατάλογος των εξόδων μου προκαλεί μια κάποια θλίψη, διότι δεν αντικρούει σαφώς και κατηγορηματικώς τις δευτέρου τύπου κατηγορίες.

Από την άλλη, το νέο ΔΣ στο οποία εύχομαι κάθε επιτυχία, έχει ένα μόνον μέλος που δεν έχει ξαναεκλεγεί από τη ΓΣ σε κάποια θέση -τον υπογραφόμενο- και μια μόνο γυναίκα, την καλή συνάδελφο και φίλη Έφη Σγουράκη. Περαιτέρω, υπήρξε κατηγορηματική άρνηση να υπάρξει διαδικασία έστω και αναπληρώσεως των εκπροσώπων στις διεθνείς οργανώσεις ενώ δύο από τους τρείς εκπροσώπους κατέχουν και θέση στο ΔΣ. Λόγω αρνήσεως αναπληρώσεως αυτό σημαίνει ότι οι δέκα αυτόνομοι ρόλοι του καταστατικού κατανέμονται σε οκτώ πρόσωπα, εκ των οποίων τα επτά ή και τα οκτώ αν θεωρηθεί η δική μου ολιγόμηνη θητεία ως εκπρόσωπος της ICREA είναι ανακυκλούμενα.

Μιλώντας εκ βαθέων, θα πρέπει να παραδεχθώ ότι συνειδητοποιώντας τα παραπάνω καθώς έχω μπροστά μου τα χαρτιά, σκέφθηκα προς στιγμήν να παραιτηθώ. Θεωρώ όμως προσφορότερο να ζητήσω κατ’ αρχήν μια μεγάλη συγγνώμη από νέα μέλη τα οποία ενεθάρρυνα να συμμετέχουν στην εκλογή με απογοητευτικά για τους ίδιους αποτελέσματα. Ειλικρινώς, δεν το περίμενα ή μάλλον περίμενα πραγματικώς ότι η διακαής μου και υποτίθεται γενική επιθυμία να συμπεριληφθούν και να δοκιμασθούν και άλλοι νέοι συνάδελφοι προφανέστατα αξιόλογοι, θα έβρισκε προσφορότερο έδαφος.

Έχοντας πει τα παραπάνω, οι επιλογές μου είναι δύο: να παραιτηθώ δείχνοντας μια κάποια αδιαφορία για τους συναδέλφους που με τίμησαν ή να μείνω και να αγωνιστώ αφ’ενός για να μειωθούν μη-δημιουργικές δαπάνες (για να το θέσω κομψά) του Συνδέσμου και αφ’ετέρου για να υπάρξουν ασυμβίβαστα που θα αναγκάσουν επιτέλους το Συνδεσμο να ανανεωθεί εκ βάθρων με νέο αίμα. Προς το παρόν προσανατολίζομαι στο δεύτερο.

Κλείνω με ένα ευχαριστώ σε όσους με ετίμησαν και μια συγγνώμη σε τα νέα μέλη που δεν τους δόθηκε η δυνατότητα να δοκιμάσουν τις δυνάμεις και τη δημιουργικότητά τους παρά την παρακίνηση και επιμονή μου. Θερμά συγχαρητήρια στο νέο Πρόεδρο Α. Μανιάτη που έχει από καιρό κερδίσει την εκτίμησή μου και βεβαίως την ψήφο μου στην εκλογή του. Θα είμαι δίπλα του σε προσπάθειά του για να μπουν τα πράγματα σε μια σειρά.

Δύο δημιουργικά απογεύματα

Δε συμβαίνει συχνά να συμπίπτουν μέσα σε μια εβδομάδα δύο τόσο δημιουργικά απογεύματα. Μέσα στο προηγούμενο επταήμερο ωστόσο πραγματοποιήθηκε με επιτυχία το σεμινάριο για τα δίκτυα ενώ την ημέρα που τελειώνει είχαμε μια εξόχως δημιουργική παρουσία στο Κοινοβούλιο.

Ας αρχίσω με το σεμινάριο για τα δίκτυα που μας έδειξε πόσο πραγματικά θέλει ο κλάδος μας να ενημερωθεί, να συζητήσει και να δικτυωθεί. Να προχωρήσει δηλαδή στο μέλλον. Υπό το φώς των δραματικών αλλαγών που θα φέρει η αλλαγή της νομοθεσίας και τα τρία αυτά είναι θεμελιώδους σημασίας για να μπορέσουμε να γίνουμε όλοι πιο αποτελεσματικοί και κερδοφόροι ως επιχειρηματίες με παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών για τον Έλληνα πολίτη. Ήταν νομίζω ένα εξαιρετικό απόγευμα με τους φίλους και συναδελφους και νομίζω ότι όλοι ανυπομονούμε να το ξανακάνουμε συντόμως, αμέσως μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου και τις εκλογές (πατώντας εδώ μπορείτε να δείτε ένα άλμπουμ της εκδηλώσεως από τον εξαίρετο φωτογράφο και συνάδελφο G-Photographer).

Όπως γνωρίζουν οι τακτικοί αναγνώστες είμαι μεταξύ των συναδέλφων που έχουν ασχοληθεί εντατικώς και όχι χωρίς πάθος με το θέμα του νομοσχεδίου. Εν αντιθέσει προς άλλους εκλεκτούς φίλους, αποφάσισα το 2010 ήδη ότι δεν θα πρέπει να μας αρκεί ένα οποιοδήποτε νομοσχέδιο (ας ψηφιστεί και βλέπουμε θυμάμαι να με νουθετούν εμπειρότεροι συνάδελφοι), αλλά ότι πρέπει να συμμετάσχουμε ενεργώς στη διαμορφωσή του. Η αλήθεια είναι ότι στον τομέα μας, όπως και σε πλείστους τομείς εν Ελλάδι, “τα πόστα είναι πιασμένα” και είναι δύσκολο για κάποιο ανεξάρτητο άτομο να κάνει παρεμβάσεις. Έτσι αισθάνομαι ευγνώμων που έγινα μέλος του ΣΕΚ ακριβώς όταν άρχιζε η κίνηση της νομοθετήσεως. Αυτό μου έδωσε μιαν άλλη δυνατότητα καθώς ο Σύνδεσμος αποτελεί τουλάχιστον έως τώρα υπόδειγμα μη επηρεασμού ή εξαρτήσεως από τους κυρίαρχους χαρακτήρες και ομάδες στα μεσιτικά πράγματα.

Η διαδικασία των παρεμβάσεων είτε με την Πρόεδρο Μαριάννα Σταυροπούλου παλαιότερα, είτε με άλλους εκλεκτούς συναδέλφους  και  με την αρωγή και το ενδιαφέρον της  πλειοψηφίας των μελών του ΔΣ έδωσε ένα άλλον αέρα συμμετοχικότητος πέραν των συνήθων υπόπτων του χώρου μας. Σε πνεύμα συνεργασίας με άλλους πόλους, καταφέραμε να περάσουμε δραματικές αλλαγές στα προσχέδια νόμου. Όπως έχω ξαναγράψει θα ήμουν αρκετά ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα, αν δεν υπήρχε η αθλιότητα των παραγράφων αφαιρέσεως αδείας λόγω υποδικίας που μετά βεβαιότητος θα έκλεινε όλα τα ελληνικά γραφεία (υπενθυμίζω ότι οι ξένοι, όσοι δηλαδή είχαν έδρα εκτός Ελλάδος, εξαιρούνταν).  Υπενθυμίζω ότι με βάση αυτή τη διάταξη μεσίτες απλώς κατηγορούμενοι και όχι καταδικασμένοι για μια σειρά  αδικήματα έπρεπε να καταθέσουν τις άδειές τους εντός 30 ημερών και να περιμένουν την αθώωσή τους για να ξαναδουλέψουν, κάτι που παίρνει χρόνια. Έτσι μια απλή μήνυση, ακόμη και κακόπιστη, θα μπορούσε να καταστρέψει του κόπους μιας ζωής.

Το απόγευμα που μόλις πέρασε λοιπόν ήταν ιδιαιτέρως δημιουργικό σε αυτό το μέτωπο, καθώς σε επίσκεψή μας με τον Γ. Μαρκουλάκη στη Βουλή, καταφέραμε όχι μόνον να συναντήσουμε την αρμόδια Υπουργό και τους εισηγητές των δύο κυβερνητικών κομμάτων,αλλά και να αποσπάσουμε σαφείς υποσχέσεις ότι ο αγώνας της αλλαγής των παραγράφων αυτών απέδωσε και θα απαλειφθούν οι σχετικές προτάσεις. Πέραν τούτου, κατορθώσαμε να βάλουμε εκ νέου στο τραπέζι τη διατύπωση περί ευθύνης για νομικά και πραγματικά ελαττώματα με την βάσιμη ελπίδα ότι μπορεί να βελτιωθεί ώστε να βγάζει νόημα και να μην απειλεί με ατέρμονες ταλαιπωρίες τους επαγγελματίες μεσίτες.

Όλα αυτά δε γίνονται μόνα τους. Θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως και δημοσίως  την Τ.  Αντωνίου και τον Κ. Χατζηδάκη για την εμπιστοσύνη, την βοήθειά τους και το ειλικρινές ενδιαφέρον τους, χωρίς να παραλείψω να αναφερθώ στην Υπουργό κα Διαμαντοπούλου και τον Γεν. Γραμματέα κ Κομνηνό, καθώς και τον Πρόεδρο Θ. Παπαγεωργίου, την εισηγήτρια Κ. Μπατζελή και τα μέλη της Επιτροπής που παρά το δύσκολο πρόγραμμα και τον απίστευτο όγκο εργασίας για το πολυνομοσχέδιο, μας παρεχώρησαν χρόνο να μας ακούσουν και εν τέλει επείσθησαν από τα προφανώς λογικά επιχειρήματά μας.

Τελείωσαν όλα κατ’ ευχήν; Τίποτε δεν έχει τελειώσει μέχρι την τελική ψήφιση την επομένη εβδομάδα, αλλά για πρώτη φορά από τότε που ανέκυψαν τα μείζονα θέματα είμαι πολύ πιο αισιόδοξος για τις αλλαγές στον κλάδο μας.

Στην εποχή των κοινωνικών δικτύων

Πόσο δύσκολο είναι να επιβιώσεις ως επιχειρηματίας σήμερα; Πολύ. Κι αν ασχολείσαι με κάποιον από τους τομείς που θίγονται ιδαιτέρως όπως τα ακίνητα ακόμη περισσότερο. Όπως έχω γράψει επανειλημμένως, οι αγοραπωλησίες κατέρρευσαν και καθώς τα αδιάθετα ακίνητα πολλαπλασιάζονται τα χειρότερα δεν έχουν ακομη περάσει. Μπετά υπάρχουν. Μετρητά δεν υπάρχουν.

Μπορούμε να βρούμε έξυπνους, χαμηλού κόστους τρόπους για να στηρίξουμε και να επεκτείνουμε τις επιχειρήσεις μας, ατομικές ή μεγαλύτερες μεσα σε αυτό το κλίμα; Άποψή μου είναι πως ναι. Το λέω συχνά, προσπαθώ να το εμφυσήσω στους συνεργάτες μου με σημαντικά νομίζω αποτελέσματα για τις παραγωγές τους. Και τώρα αποφάσισα να το πάω ένα βήμα παραπάνω για χάρη του αγαπητου μου Συνδέσμου Ελλήνων Κτηματομεσιτών.

Από τότε που επέστρεψα στην Ελλάδα κατάλαβα ότι οι περισσότεροι σύλλογοι, όμιλοι και φορείς είναι στην πραγματικότητα πλατφόρμες εξυπηρετήσεως ατομικών επιδιώξεων που αργά ή γρήγορα κυριαρχούνται από “συνδικαλιστοπατέρες”. Ο ΣΕΚ μου δημιούργησε την εντύπωση πριν από ενάμισυ χρόνο που έγινα μέλος του, ότι πρόκειται για κάτι διαφορετικό. Παρά το ότι έχω ακούσει μερικές ακραίες κατηγορίες εναντίον του και προφανώς ακόμα μαθαίνω το πώς λειτουργεί, νομίζω πως μπορώ να αναγνωρίσω χωρίς δεύτερη σκέψη ότι είναι ένας φορέας που προσπαθεί κάτω από ιδιαιτέρως αντίξοες συνθήκες. Κι όταν λέμε αντίξοες συνθήκες εννοούμε και οικονομικώς.

Συνδυάζοντας τα παραπάνω, στα πλαίσια της προσπάθειας για γενικότερη επιμόρφωση που υλοποιεί ο Συνδεσμος, θα πραγματοποιηθεί ένα σεμινάριο στις 22/3 με θέμα “Επιχειρηματικές τακτικές χαμηλού κόστους στην εποχή των κοινωνικών δικτύων“, όπου θα παρουσιάσω μερικές ιδέες για το πώς μπορούν να αναπτυχθούν οι ατομικές ή μεγαλύτερες μεσιτικές επιχειρήσεις με ελάχιστα έως μέτρια κεφάλαια. Κι επειδή οι καιροί είναι δύσκολοι, το κόστος κρατήθηκε στο ελάχιστο, 50 Ευ για τα μη-μέλη και 30 Ευ για μέλη, όσους θελήσουν να μπουν στον ΣΕΚ, φοιτητές και συνταξιούχους. Τα έσοδα, πλην του κόστους της αιθούσης, θα διατεθούν εξ ολοκλήρου για  την οικονομική ενίσχυση του ΣΕΚ.

Είναι μια ευκαιρία να συναντηθούμε, να μάθουμε, να συζητήσουμε και γιατί όχι, να δικτυωθούμε.

Μεσίτης πλέον σημαίνει ένοχος;

Καθώς το νομοσχέδιο προχωρά από στάδιο σε στάδιο, ένα άρθρο προβληματισμού σχετικά με την πλέον εξοφθάλμως προβληματική διάταξή του στο “Βήμα της Κυριακής” που θα κυκλοφορήσει αύριο 26 Φεβρουαρίου 2012.

“Μια τεράστια προσπάθεια μεταρρύθμισης του πλαισίου λειτουργίας της αγοράς ακινήτων ολοκληρώνεται με την δημοσιοποίηση του πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Ανάπτυξης. Συμμετείχα έντονα τα τελευταία δύο χρόνια στην προετοιμασία του και η όλη εμπειρία μου έχει αφήσει μια γλυκόπικρη γεύση. Η αγορά ακινήτων, η μεγαλύτερη αγορά μετά την αγορά χρέους, λειτουργούσε ως τώρα χωρίς κανόνες για τους επαγγελματίες της. Επί χρόνια ήταν πάγιο αίτημα των οργανωμένων τμημάτων του μεσιτικού χώρου να υπάρξει ένα πλαίσιο. Ανάμεσα στο μικροπολιτικό συνδικαλισμό και την αδιαφορία της Πολιτείας, όλα τα προηγούμενα σχέδια νόμου ατύχησαν. Εν τέλει, αυτό που δεν μπορέσαμε μόνοι μας το επέβαλε η Τρόικα που θέλει την αγορά μας υπό έλεγχο.

Εδώ όμως, όπως κ στους περισσότερους νόμους που είδα να φτιάχνονται με αφορμή τον διεθνή οικονομικό έλεγχο, υπήρξε μια παραφωνία: άλλα έλεγαν οι ξένοι και άλλα γίνονταν εδώ. Για τους μεσίτες για παράδειγμα, ζητήθηκε απελευθέρωση του επαγγέλματος. Το επάγγελμα όμως είναι ως τώρα απολύτως ελεύθερο. Οπότε, για πρώτη φορά μπαίνουν σοβαρότατοι περιορισμοί στην άσκησή του. Είναι αυτό κακό; Όχι απαραιτήτως, αν αυτός που γράφει το νόμο έχει ιδέα του πώς λειτουργεί η αγορά.

Για όποιον έχει διαβάσει το αρχικό κείμενο, το τωρινό νομοσχέδιο είναι μια τεράστια επιτυχία της κοινής λογικής. Με προσπάθεια και επιμονή, καταφέραμε να κάμψουμε απίθανες αντιλήψεις μαθητευόμενων και αρτηριοσκληρωτικών γραφειοκρατών που δεν είχαν ιδέα από τα προβλήματα και τις δυσκολίες της επιχειρηματικής καθημερινότητας στα ακίνητα. Το σχέδιο νόμου σε γενικές γραμμές θα μπορούσε να πραγματοποιήσει το όνειρο που και από εδώ έχω υπερασπισθεί με πάθος: ο τομέας των ακινήτων μπορεί να δημιουργήσει χιλιάδες επιχειρήσεις και δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας. Και ομολογώ ότι θα πανηγύριζα τις ουσιαστικές αλλαγές που έγιναν προς ένα νόμο λειτουργικό και εγγύτερα στα διεθνή πρότυπα εάν δεν υπήρχε μια δραματική αλλαγή της τελευταίας στιγμής.

Κάθε Έλληνας είναι αθώος μέχρις αποδείξεως του εναντίου, αλλά αυτό δε θα ισχύει για τους επαγγελματίες των ακινήτων. Έτσι, κανένας Έλληνας δεν τιμωρείται πριν δικαστεί εκτός εάν είναι ο κατηγορούμενος είναι μεσίτης, οπότε πρέπει να καταθέσει την άδειά του (άρθρο 198 παρ. 5) και να καταστραφεί οικονομικά ώσπου να δικαστεί, ίσως μετά από πολλά χρόνια. Και μάλιστα η διάταξη ισχύει μόνον για τους μεσίτες που έχουν έδρα στην Ελλάδα ενώ εξαιρούνται οι ξένοι. Ποιός απίθανος νους γλίστρησε αυτή τη διάταξη την τελευταία στιγμή στο νομοσχέδιο, αφού είχε ολοκληρωθεί η διαβούλευση;  Δεν αντιλαμβάνονται ότι αυτό αφήνει ανυπεράσπιστες τις ελληνικές επιχειρήσεις στον αθέμιτο ανταγωνισμό ή θα πρέπει να πιστέψουμε τους συνομωσιολόγους που λένε ότι ακριβώς οι ανταγωνιστικοί στους ξένους Έλληνες είναι ο στόχος αυτού του εδαφίου;

Προσωπικώς δεν πιστεύω στις θεωρίες συνομωσίας, αν και είμαι εξαιρετικώς ενοχλημένος από τη μεθόδευση. Σε τελευταία ανάλυση, αφού αόρατη χείρ γλίστρησε τελευταία στιγμή αυτή την απίθανη διάταξη, εναπόκειται στους βουλευτές πλέον να υπερασπισθούν τον προφανή κανόνα δικαίου και το Σύνταγμα. “

Έμμεσα στοιχεία για τις πωλήσεις

Η ημέρα ξεκίνησε ευχάριστα με αγοραπωλησία το πρωί. Όποιος γνωρίζει την δύσκολη κατάσταση της αγοράς, γνωρίζει ότι κάθε συμβόλαιο είναι πλέον αφορμή για εορτασμό. Ένα άρθρο του Capital.gr μου κίνησε ιδιαιτέρως το ενδιαφέρον εχθές: η πτώση των εσόδων από την φορολόγηση μεταβιβάσεων στην Ελλάδα υπήρξε ραγδαία. Πιό συγκεκριμένα:

“-το 2006 τα έσοδα από το φόρο μεταβίβασης ακινήτων διαμορφώθηκαν στα 915,8 εκατ. ευρώ.
- το 2007 διαμορφώθηκαν στο 1,037 δισ. ευρώ.
- το 2008 διαμορφώθηκαν στα 895,6 εκατ. ευρώ.
- το 2009 διαμορφώθηκαν στα 603,3 εκατ. ευρώ. Η μείωση αυτή οφείλεται και στην ουσιαστική κατάργηση του φόρου μεταβίβασης ακινήτων ο οποίος ορίστηκε στο 1% επί της αντικειμενικής αξίας του μεταβιβαζόμενου ακινήτου.
- το 2010, παρά το γεγονός ότι επανήλθε ο φόρος μεταβίβασης με συντελεστή φορολόγησης έως και 10% της αντικειμενικής αξίας, τα φορολογικά έσοδα από τις μεταβιβάσεις ακινήτων διαμορφώθηκαν σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα στα 554,4 εκατ. ευρώ.
- το 2011, υποχώρησαν κάτω από τα 300 εκατ. ευρώ.”

Δεδομένου του ότι ο -επαχθέστατος- τρόπος φορολογήσεων μεταβιβάσεων είναι πλέον περίπου ίδιος με το 2007, αλλά και ότι οι αντικειμενικές αξίες δεν έχουν αλλάξει, αντιλαμβανόμαστε αμέσως ότι η συνολική αντικειμενική αξία των μεταβιβαζομένων ακινήτων έχει καταρρεύσει σε ποσοστό που υπερβαίνει το 70%. Αλλά, το 2007, η εμπορική αξία ήταν κατά τεκμήριο σημαντικά υψηλότερη της αντικειμενικής, ενώ σήμερα είναι κοντά ή κάτω από αυτήν. Αυτό σημαίνει ότι η εμπορική αξία των μεταβιβαζομένων ακινήτων έχει υποστή πραγματική βύθιση πολύ υψηλότερη η οποία ξεπερνάει το 80%. Αντιστοίχως έχει μειωθεί και η μεσιτική ύλη και δεν είναι τυχαίο ότι δεν έχουν μείνει στην αγορά ούτε τα μισά μεσιτικά γραφεία του 2008.

Η συνολική εικόνα είναι ζοφερή, καθώς τα λίγα ούτως ή άλλως στοιχεία μας δείχνουν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι και ο αριθμός των αγοραπωλησιών έχει καταρρεύσει, αλλά και ότι η αξία των μεταβιβαζομένων ακινήτων τείνει να πάει προς το απολύτως χαμηλότερο σημείο του. Έτσι δεν είναι τυχαίο ότι η παρομοίωση της αγοράς ακινήτων με τη Σμύρνη του καλοκαιριού του 1922, για την οποία κάποιοι φίλοι βρήκαν υπερβολική, αναδύεται όλο πιο ξεκάθαρη.

Υπολογίζω ότι από 500.000 έως ίσως 1.000.000 δικαιωμάτα επί ακινήτων θα βρεθούν προς πώληση στα όρια του ΔΣΑ τα έτη 2012-13, από τα οποία δε θα μπορέσουμε να πουλήσουμε πάνω από 20.000 κατ’ έτος χωρίς δραστική αλλαγή πολιτικής. Οι ιδιοκτήτες δέον όπως προσαρμόσουν αναλόγως τη στάση τους και να εμπιστευτούν τους ειδικούς εάν θέλουν τα ταχέως απαξιούμενα και γηράσκοντα ντουβάρια να μετατραπούν σε ζεστό χρήμα.